Wat een waanzinnige weken. En dan hebben we het niet over WC-papier-hamsteren. Maar wel over medici die aan het nadenken zijn hoe ze de zorg eerlijk kunnen verdelen wanneer er meer zieken komen dan er capaciteit is.
Misschien kun / wil / mag je deze weken niet naar het zwembad.

Maar je wilt toch zwemmen…. Omdat je het anders mist, of omdat je in conditie wilt blijven….

In dit artikel geven we je hiervoor alle tips die je nodig hebt om dat veilig te doen.

“Kou zit tussen de oren”

Ooit deden we mee aan een openwater wedstrijd. Het was augustus, hoog zomer en heerlijke watertemperatuur. Van de organisatie kregen alle deelnemers na afloop een wintermuts met daarop de tekst “kou zit tussen je oren”.

En dat is ook eigenlijk wel zo. Zwemmen in koud water, daar is wel wat doorzettingsvermogen voor nodig. Maar het gevoel dat je ergens zwemt op het moment dat anderen bij de centrale verwarming zitten dat maakt het speciaal. En natuurlijk het gevoel na afloop, de kick van het gedaan hebben, het bloed dat weer begint te stromen waardoor je weer op temperatuur komt.

Wil je wennen aan koud water zwemmen, dan moet je daar mentaal ook klaar voor zijn. Geleidelijk afbouwen is de beste manier. Dus vanaf de zomer regelmatig blijven zwemmen, ook al wordt het kouder en minder aantrekkelijk. Sla je een paar weken over, dan kan de watertemperatuur al weer zo ver gedaald zijn dat het een grote stap wordt.

En wil je starten in het vroege voorjaar, bouw het dan geleidelijk op. Misschien eerst even ‘dippen’, de keer erna mini-stukje zwemmen en dat dan steeds verder uitbouwen.

Trouwens: alle koud-water-zwemmers vinden het koud, er is niemand die zonder iets te voelen gewoon het ijskoude water inloopt. De eerste minuten zijn het ‘ergst’ maar door te blijven bewegen warm je op en gaat je interne kachel branden.

Hoe koud is té koud?

Wij krijgen regelmatig de vraag ‘wanneer is het té koud om buiten te zwemmen’.

Daar is geen algemeen antwoord op te geven. Lynne Cox zwom anderhalve kilometer tussen de ijsschotsen van Antarctica. De mensen die op hetzelfde cruiseschip meevoeren zullen wel gek opgekeken hebben toen zij in badpak het water van 1,5 graden in sprong. Haar avonturen staan beschreven in het boek Swimming to Antarctica, een aanrader voor zwemliefhebbers.

Eer dat je in 1,5 graden kunt zwemmen, daar gaat heel wat doorzettingsvermogen, training en gewenning aan vooraf.

Zwembaden (de wedstrijdbaden) in Nederland zijn gemiddeld tussen de 26 en 28 graden. Meer dan 29 of 30 graden wordt als warm ervaren. Zeker als je dan aardig doorzwemt kun je je warmte niet meer kwijt. Rond de 25 graden wordt als fris ervaren, voor een zwembad. Zo zie je dat een range van zo’n 5 graden al een groot verschil maakt in hoe water aanvoelt.

In een goede zomer is de watertemperatuur rond de 20 tot 24 graden. Het is ook de grens waarop de triatlonbond aangeeft dat bij wedstrijden de wetsuit uit moet, omdat je anders je warmte niet meer kwijt kunt. Is het water rond de 20 graden, dan heeft de gemiddelde zwemmer zonder wetsuit misschien even nodig om door te komen, maar zwemmen is prima te doen.

In de herfst – als de nachten kouder worden – dan daalt de watertemperatuur best hard. Eind oktober zit het zo rond de 14 graden, in december daalt het naar 4 graden. En als er ijs is, natuurlijk naar 0. In maart gaat het water weer naar een graad of 9 toe.
Het is lastig om er een algemene uitspraak over te doen. Zachte of strenge winters, een fantastisch voorjaar, dat heeft allemaal invloed op de watertemperatuur.
Rijkswaterstaat meet in Nederland op diverse plekken de actuele watertemperatuur. Je vindt het hier.

Het meten van de watertemperatuur

Overal kom je verschillende metingen tegen, die behoorlijk kunnen variëren. Welke watertemperatuur je meet, hangt af van een aantal zaken.

Bij (triatlon) wedstrijden hoort de temperatuur gemeten te worden in het midden van het parcours, op 1 meter diepte.

Aan de wateroppervlakte en langs de kant – zeker als je meet aan de kant waar de wind naar toe blaast – kom je met de thermometer altijd hoger uit. De reden is dat warmer water aan de oppervlakte drijft, en door de wind de hoek in wordt geblazen. Dat verklaart ook vaak de temperatuursschommelingen die je tijdens het zwemmen kunt voelen. (Bij het EK Masters in Eindhoven in 2013 zorgde een andere oorzaak voor temperatuurschommeling. De open water wedstrijd was door het Eindhovens kanaal. Watertemperatuur was 20 graden, alleen op 1 stuk werden we gedurende korte tijd zo’n beetje gekookt. Bleek lozing van koelwater te zijn van een aan het kanaal gelegen fabriek…)

Risico’s van zwemmen in koud water

Er zijn zeker risico’s van het zwemmen in koud water.

  • Bij het te water gaan: Hyperventilatie door te snelle ademhaling door de kou
  • Bij de start van het zwemmen: Brainfreeze als je hoofd te koud wordt
  • Bij het langer doorzwemmen: Onderkoeling (verrassend…). Door het contact met water raakt je lichaam snel warmte kwijt. Je hoofd en de plekken waar aders aan de oppervlakte liggen zoals polsen en enkels zorgen voor extra snel warmteverlies. Het start vaak met blauwe lippen en gevoelloze handen / voeten. Andere tekenen zijn: stijve wangen (slechter praten), een grijs gelaat, langzamer slagtempo en langzamer denken. Onderkoeling is niet cool, dus ga dan het water uit.
  • Bij het zwemmen in extreem koud water: Afsterven van de zenuwen net onder je huisoppervlakte (Lynne Cox had daar uiteindelijk na haar Antarctica avontuur wel last van). Dat komt doordat de bloedcirculatie gebruikt wordt om je core-temperatuur te handhaven.

Bij koud-water-wedstrijden is een medische keuring vereist. Als je van plan bent om je grens op te zoeken kun je altijd zelf ook zo’n medische keuring laten doen!

Tips voor zwemmen in koud water

Voorbereiding:

  • Neem regelmatig een koude douche om te wennen aan lage watertemperatuur
  • Doe ademhalingsoefeningen om je ademhaling onder controle te houden. Door de kou heb je de neiging om oppervlakkig en snel te gaan ademen.
  • Lees bv eens het boek van Wim Hof, Koud Kunstje en kijk of je daar inspiratie uit kunt halen.
  • Ga niet alleen zwemmen, of laat iemand op de kant meelopen
  • Zorg dat alles klaar ligt voor als je klaar bent: handdoek, warme kleding, lauwe thee of iets anders alcoholvrij.
  • Kijk goed naar de omstandigheden: een koude landtemperatuur en wind zorgen voor extra afkoeling. Zorg voor een beschutte plek om je weer om te kleden.

Je kleding:

  • Een wetsuit helpt uiteraard tegen de kou, evenals speciale waterhandschoenen of waterschoenen.
  • Maar sommige mensen willen graag zonder zwemmen. In dat geval kun je er wel voor kiezen om je beter te beschermen met vet (bv vaseline of speciale vetmixen die Kanaalzwemmers ook gebruiken).
  • Een badmuts is aan te raden, omdat je via je hoofd veel warmte verliest. Bij kou heb je een speciale van neoprene. Of twee van silicone over elkaar helpt ook.
  • Oordopjes voorkomen dat koud water in je oren loopt
  • Een swimsafer is er voor de veiligheid: je bent zichtbaar en je hebt een drijfmiddel bij je

Het water in:

  • Zorg voor een warming up op het land. Kom op de fiets of wandel eerst een stuk.
  • Zorg dat je rustig bent en goed door blijft ademen
  • Loop rustig het water in, zorg dat er steeds een deel van je lichaam aan het koude water kan wennen: voeten, benen, polsen, armen, romp, hoofd / gezicht.  Er in 1 keer inspringen – “dan ben je maar door” – werkt met koud water niet. Het vergroot de kans op hyperventilatie en hartritmestoornis. Maar heel lang treuzelen is ook niet fijn. Dan ben je al koud voordat je begint

Zwemmen:

  • Schat je zwemcapaciteit goed in: je doet het vrijwillig en je hoeft niks te bewijzen!
  • Zwem langs de kant
  • Ga niet te ver weg van het punt waar je vertrok
  • Blijf je lichaam monitoren: gaat het nog goed of moet je terug zwemmen.
  • Pas de tijd in het water aan de temperatuur aan. Hoe kouder, hoe korter.

Na het zwemmen:

  • Blijf uit de wind
  • Als er een douche is: start met een lauwe douche om langzaam op te warmen en draai zeker niet naar maximum!
  • Geen douche? Meteen afdrogen en kleding aan (en zoek een beschutte omkleedplek)
  • Drink iets, bijvoorbeeld lauwe thee
  • Wees alert op ‘after drop’, wanneer het ‘koude’ bloed naar je core circuleert
  • Geleidelijk opwarmen, dus niet meteen voor de open haard gaan zitten
  • Voel je een held

Zoek je een uitdaging?

Wil je trainen voor een extreme uitdaging, dan is de icemile misschien iets voor je: 1,6 kilometer in water van 5 graden of kouder. Zonder wetsuit he. Een doktersverklaring vooraf is noodzakelijk om mee te komen doen.

Conclusie:

Je hoeft niet gek te zijn om aan winterzwemmen te doen, maar het maakt het wel een beetje makkelijker.

Aanbevolen websites:

Wil je in contact blijven met medezwemmers die ook buiten doorzwemmen? Kom dan in de appgroep van zwemanalyse.

Zwem lekker en veilig!

Laatste nieuws
Reacties
  • Heleen Jansen
    Beantwoorden

    Beste Claudia,

    Is het mogelijk dat ik toegevoegd wordt in de Brabant openwater zwemmen app ? Ik kreeg deze tip van Kitty Verheijen. Voor mijn deelname aan de 11 stedenzwemtocht moet ik mijn trainingen ook gaan doen in open water.
    Via haar kwam ik ook bij jullie cursus borstcrawl, helaas is de training in Oosterhout al vol. De ander locaties zijn voor mij te ver weg.

    Met vriendelijke groet,
    Heleen Jansen
    06-46406894

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Hoi Heleen,

      Ik ga te toevoegen in de appgroep voor open water zwemmers provincie Brabant.
      Ik zal je ook via de maandelijkse mail met zwemtips op d ehoogte houden van de start van de nieuwe cursussen. In Oosterhout komen we zeker in september weer met nieuwe trainingen. Helaas is dee locatie deze ronde inderaad al helemaal vol.

      • Martiba Dittrichova
        Beantwoorden

        Ben een beginner op zoek naar de mensen die buiten zwemmen. Ik woon in Rijen dus zoek een groep zo dichtbij mogelijk?

    • Ida
      Beantwoorden

      Zijn er mensen die in het Valkenburgse meer Leiden zwemmen? Of de zee van Wassenaar

  • Joyce
    Beantwoorden

    Beste Heleen, dank voor dit verhelderende artikel!
    Ik heb een vraag: ik ben nu twee keer wezen “zwemmen” in het zwemgedeelte (1,4 m) van een groot meer. Na een à twee minuten er weer uit en gauw aankleden. Mijn collega’s verklaren me voor gek en geven aan dat het levensgevaarlijk is. Ikzelf denk/hoop dat het meevalt: ik ga er vrij vlot weer uit, volg eigenlijk alle tips op die je aankaart maar ben wel alleen. Hou mijn hoofd boven water en krijg het niet heel koud, ook geen hyperventilatie etc. Hoe weet ik of ik inderdaad gevaar kan lopen? Is de watertemperatuur leidend? Koud douchen komt namelijk niet in de buurt van zo heerlijk bij zonsopkomst in de natuur zwemmen, dus ik hoop dat ik er mee door kan gaan. Hoor graag je advies, alvast bedankt!
    Vriendelijke groet
    Joyce

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Hi Joyce. Hmmm. Paar minuten, hoofd boven, een diepte van 1,40, en verder nergens last van. Dat klinkt als iets wat op zich moet kunnen. Desondankt… met meer mensen is wel veiliger om op elkaar te letten. Dus misschien toch iemand in je omgeving overtuigen dat het heerlijk is om mee te gaan?

    • Jeroen
      Beantwoorden

      Hoi! Ik zou graag toegevoegd worden aan de app groep regio zuid Holland. Waar kan ik mijn nummer achterlaten zonder dat deze hier openbaar wordt?

      Groet,

      • Claudia en Roy
        Beantwoorden

        bij info@zwemanalyse.nl Jeroen

      • Hellen Berger- de vries
        Beantwoorden

        Beste,

        Wij zijn hardlopers en hebben het idee dat het dompelen in koud water goed is voor ademhaling en bloedsomloop.
        We dompelen nu dus sinds deze week gemiddeld 2 minuten in het meer. Is dit voldoende voor een goed resultaat of is langer beter?

        Gr Hellen de Vries

        • Tammo Heikens
          Beantwoorden

          Volgens de methode van Wim Hof is 2 minuten voldoende.
          Afhankelijk van de temperatuur kun je wat langer gaan, maar is niet perse nodig.
          Wat wel heel fijn is om te doen, is een zogenaamde dubbel dip.
          Je gaat dan na 2 minuten uit het water, droogt je af en daarna ga je er nog een keer kort in bijv. 30 sec.
          Wanneer je voor een 2e keer gaat zul je ervaren dat je hele lichaam een aangename tinteling ervaart.

  • Beantwoorden

    Ik wil mij graag aansluiten bij de buitenzwemgroep Utrecht eo. Hoe kunnen we dat regelen?

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Ik ga je toevoegen Harmen

    • Ellen
      Beantwoorden

      Beste Claudia, ik ben begonnen met koudwaterzwemmen en ik ga vol goede moed de winter in 😉 maar…is er ook een zwemgroep in de buurt van Alkmaar? Ik zwem in Geestmerambacht. Als het mogelijk is zou ik graag in een zwemapp worden toegevoegd. Alvast bedankt! Groet, Ellen

      • Erica
        Beantwoorden

        Heb je al een groepje? Ik zwem bij park van Luna of in zee. Groeten Erica

        • Karola
          Beantwoorden

          Hallo Erica en Ellen,

          Jullie zwemmen op locaties die mij ook wel aanspreken en ik zou het koudwaterzwemmen willen proberen.
          Hoe kom ik verder met jullie in contact?

          Groet,

          Karola

      • Jenny Vogelij
        Beantwoorden

        Ik wil me graag aansluiten bij de app groep van Geestmerambacht Alkmaar.
        Wil beginnen met zwemmen in de winter.
        Groet,
        Jenny

        • Zwemanalyse
          Beantwoorden

          Ik heb je even een mail gestuurd om je telefoonnumer te achterhalen Jenny. En dan voeg ik je toe aan de appgroep.

    • Vicky
      Beantwoorden

      Hoi hoi
      Ik ben aan het zwemmen in Breda. Zijn er mensen die ook zwemmen daar in de buurt. Wordt graag toegevoegd aan een eventuele app
      Vriendelijke groet Vicky

      • Claudia en Roy
        Beantwoorden

        Hoi Vicky, ik heb je een mail gestuurd. Rond Breda zijn zeker zwemmers het hele jaar actief!

  • Erie
    Beantwoorden

    Hallo,

    Ik wil me graag aansluiten bij de buitenzwemgroep Gelderland. Wat moet ik doen?

    Dank bij voorbaat,
    Erie

  • Joke
    Beantwoorden

    Kan je mij toevoegen aan buitenzwemapp voor Amsterdam

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Joke, ik heb een mail gestuurd om dit te regelen.

      • Ellenoor
        Beantwoorden

        Ja, ik zou graag ook in amsterdam buiten willen zwemmen!

    • Peggy
      Beantwoorden

      Hoi! Ik zou heel graag in Rotterdam koud water willen zwemmen in de winter! Is daar een ice swim groepje waar ik kan aansluiten ? Wil graag oefenen voor de ice swim begin februari.

  • Marielle Zaalberg
    Beantwoorden

    Is er een groepje mensen in of in de buurt van Breda die ‘koud zwemmen?

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Yes, zeker zijn er mensen in de omgeving Breda. Ze zitten o.a. in de appgroep Noord-Brabant. Ik heb je een mail gestuurd hierover Marielle

  • Hofman
    Beantwoorden

    Ik wil me graag aanmelden voor buiten zwemgroep omgeving Groningen.

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      ik heb je een mail gestuurd Henk Jan, om dit te regelen.

  • Nick
    Beantwoorden

    Hoi – zou jij mij op de whatsapp groep voor Regio Gooi of Amsterdam willen zetten svp?
    dankje!

  • Remi
    Beantwoorden

    Ik zou mij graag willen aanmelden bij de zwemgroep in Groningen 🙂

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Remi, ik heb je een mail gestuurd, groet van Claudia

  • Frank Visser
    Beantwoorden

    Beste Claudia,

    Ik zou graag in de app van brabant komen als dat kan, groetjes Frank

  • Ellen van der Starre
    Beantwoorden

    Is er ook een buitenzwemapp in Drenthe?
    Zo ja, kan ik toegevoegd worden.

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Hoi, stuur even je vraag en telefoonnummer naar claudia@zwemanalyse.nl Dan zal ik je toevoegen aan de appgroep voor Noord Nederland (en sorry voor de late reactie….)

  • Malinda Quartel
    Beantwoorden

    Hallo. Is er een openwater zwemmers groep op Goeree Overflakkee? Ik wil graag beginnen met open water zwemmen in de winter en ik zoek mensen die dit ook doen. Of anders in Zeeland, or West Brabant. IK hoor het graag! Met vriendelijke groet, Malinda

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Hoi Malinda,
      West-Brabant, daar zijn ok nu nog zwemmers actief.
      Als je me je telefoonnummer mails op claudia@zwemanalyse.nl, dan zet ik je in de appgroep

  • peter bosch
    Beantwoorden

    Verhelderend artikel. Waarvoor dank.
    Ik zwem 3x in de week in de Zegerplas Alphen aan den Rijn.
    Er zitten ca. 17 personen in onze Winterzwemmers groep die regelmatig met elkaar afspreken.
    Wat kan zwemanalyse nog voor ons betekenen?
    Groeten. Peter

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Hoi Peter, dat weet ik niet. Zo te horen hebben jullie het al goed voor elkaar daar?
      Misschien wel leuk om te weten: vanaf januari 2020 start er een ‘bikkeltraining’ in zwembad alphen. Het is speciaal gericht op lange-afstand zwemmers. De trainingen zijn 2 uur en dat is redelijk zeldzaam in Nederland. Dus voor jezelf of vrienden met lange-afstand-amnbities: zaterdag van 10 – 12 uur in Alphen.
      https://www.zwemanalyse.nl/product/bikkeltraining-alphen-za/

    • Jelmar
      Beantwoorden

      Goeden dag
      Zou ik mij mogen toevoegen bij deze groep?

      Groet, Jelmar

  • Peggy
    Beantwoorden

    Hoi! Ik zou heel graag in Rotterdam koud water willen zwemmen in de winter! Is daar een ice swim groepje waar ik kan aansluiten ? Wil graag oefenen voor de ice swim begin februari.

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      mail me even op claudia@zwemanalyse.nl, met je telefoonnummer.

      • Loes
        Beantwoorden

        Hallo, zijn er ook buitenzwemmers in Flevoland, Almere?

        • Claudia en Roy
          Beantwoorden

          Hoi Loes,
          we hebben geen appgroep in Flevoland die actief is.
          Daar kunnen we je helaas niet bij helpen. Maar ik weet bijna zeker dat ze er wel zijn…
          Misschien kun je een oproepje doen via de triatlonvereniging Almere?

  • A Schonewille
    Beantwoorden

    Zwemgroep in Flevoland cq Noordoostpolder?

  • vincent van der Wijk
    Beantwoorden

    Ik zou mij graag willen aanmelden bij de zwemgroep in Groningen/ Noord Drenthe

  • Hans
    Beantwoorden

    Dag Claudia,

    Ik woon in België en werk frequent in Nederland, o.a. Nijkerkerveen bij Amersfoort, Breukelen, Zevenhuizen bij Rotterdam, en Blokker bij Hoorn.
    Kan / wil je mij toevoegen aan app´s van Noord-Brabant en eventueel van de andere genoemde locaties ?
    Ik mail je vandaag om u mijn telefoonnummer te bezorgen.

    Hartelijk dank,
    Hans

  • Hans
    Beantwoorden

    Ik woon in België vlakbij de Nederlandse grens bij Reusel, Eersel en ik werk in Nederland, o.a. in Nijkerkerveen, Breukelen en Blokker in de buurt van Hoorn.
    Ik doe aan koudwaterzwemmen sinds een drietal jaar.
    Kan je mij toevoegen aan de app eventueel Noord-Brabant ? Ik mail je dan om mijn telefoon door te geven.

  • Kitty
    Beantwoorden

    Hallo, ik woon in Hoorn en zou graag in contact willen komen met mensen die door weer en wind in het IJsselmeer zwemmen. Mogelijk wil ik me bij ze aansluiten. Kitty

  • Joke Steijn
    Beantwoorden

    Hoi Claudia, Bestaat er ook een zwemploegje in Hoorn Noord Holland?Groet Joke

  • Lydia
    Beantwoorden

    Hi, ik wil buiten gaan zwemmen maar heb een afwijking aan mijn heupen waardoor ik niet goed kan lopen en al heel lang niet meer heb gezwommen. Ik wil in een natuurmeer gaan zwemmen wasr het ondiep genoeg is dat ik de grond altijd kan raken. Mijn echte vraag is echter: ik heb vrijwel altijd onder temperatuur (tussen 34 en 35,5 graden). Is het dan wel verstandig om in de kou te gaan zwemmen?

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Hoi Lydia,

      Leuk dat je zo enthousiast bent over buiten zwemmen. Het is ook heel fijn…. 😊.

      Mijn tip zou sowieso zijn om samen met iemand te gaan of te vragen of iemand op de kant je in de gaten houdt.

      Jouw vraag over ondertemperatuur is een medische vraag, waarbij individuele verschillen ook nog een rol kunnen spelen.
      We kunnen je hier niet bij helpen helaas.
      Tip: zoek contact met een goede sportarts die je hierover onderbouwd advies kan geven?

      Groet van Claudia van ZwemAnalyse.

  • Niek
    Beantwoorden

    Zijn er mensen in de buurt van Nijmegen die buiten willen zwemmen?

    • Claudia en Roy
      Beantwoorden

      Hoi Niek, ik kan je in de appgroep zetten voor provincie Gelderland. Er wordt nog regelmatig afgesproken. Als je dat wilt, mail even je telefoonnummer aan claudia@zwemanalyse.nl + verzoek. Dan zet ik je in de appgroep.

  • Peter van Heijningen
    Beantwoorden

    Zijn er mensen die aan buiten zwemmen doen in de buurt van s-Gravenzande de hele winter door.
    Groet Peet

  • Maud de Beer
    Beantwoorden

    Zijn er mensen die zwemmen in de kop van Noord-Limburg? Ik woon in Venray, regen Brabant aan, dat maag ook!
    Samen met mijn Zwemmaatje zoeken we een goede zwemplek voor in de winter.

    Graag hoor ik opties,

    Hartelijke groet, Maud

  • Marieke Nettenbreijers
    Beantwoorden

    Hi, zijn er ook mensen die aan winterzwemmen doen in de omgeving Den Bosch/Bommelerwaard. Ik zou daar graag mee in contact komen.

    • Zwemanalyse
      Beantwoorden

      Dat kan, ik heb je een mail gestuurd.

Reacties

0
X